SIK SORULAN SORULAR

Bazen insan aklındaki soruyu sormaya çekinir, vakit bulamaz veya hangi soruyu soracağını bilemeyebilir. Bu sayfadaki soruların yanıtları bilmeniz gereken pek çok konuyu aydınlatıyor.

HORMONLU SPİRAL (RAHİM İÇİ SİSTEM)

YANITLAR

Hormonlu spiral takılırken ağrı olur mu?

Kadınların çoğu hormonlu spiral takılmasını ağrısız veya hafif ağrılı olduğunu belirtmektedir. Bazı kadınlar spiral takıldıktan sonra ağrı ve baş dönmesi hissedebilir, ancak bu durum kısa sürede iyileşir. Takılmadan önce bir ağrı kesici ilaç alınabilir veya rahim ağzına lokal anestezi uygulanabilir, yani rahim ağzı uyuşturulabilir.[1],[5],[17]

Spiral ile hormonlu spiral arasında ne fark vardır?

Spiral rahim boşluğuna yerleştirilen, ufak, plastik, T şekilli, bakır kaplı bir doğum kontrol gerecidir. Hormonlu spiral ise iki bileşenden oluşur: T şekilli, plastik kısım ve kadınlık hormonu olan progesteronu içeren ve yavaşça salınmasını sağlayan silindir kısım. Spiral ve hormonlu spiral farklı özelliklere sahiptir ve farklı şekillerde etki ederler. Hormonlu spiral adet kanamalarında azalma sağlama avantajı sunar. Sizin için hangisinin daha uygun olduğunu doktorunuza danışabilirsiniz.[1],[5],[18]

Hormonlu spiral korunmasız ilişkiden sonra acil doğum kontrol yöntemi olarak uygulanabilir mi?

Hormonlu spiralin bu amaçla kullanımı araştırılmamıştır.[3]

Hormonlu spiral yerinden çıkıp düşer veya karın içine geçer mi?

Hormonlu spiral doktorunuz tarafından uygulanır ve doğru yerleşimde olduğu kontrol edilir. Çok nadir olarak adet sırasındaki rahim kasılmaları spiralin yerinden kaymasına neden olabilir. Bu durumda spiralin çıkartılması gerekir. Çok çok nadir olarak da spiral rahim duvarını delerek karın içine geçebilir. Hormonlu spiral takılı iken beklenmedik bir kanama, ağrı veya rahatsızlık hissedilirse en kısa sürede doktora başvurulması gerekir.[1],[18]

Cinsel ilişki sırasında hissedilebilir mi?

Cinsel ilişki sırasında siz veya partneriniz hormonlu spirali hissedemezsiniz. Böyle bir durum olursa o sırada cinsel ilişkiden kaçınmalısınız ve spiralin yerinde olup olmadığını saptamak için doktora başvurmalısınız.[18],[19]

Hormonlu spiral takılıyken adet kanaması döneminde tampon kullanılabilir mi?

Hormonlu spiral takılmasının üzerinden 24 saat geçtikten sonra tampon kullanılabilir. Ancak tamponu çıkartırken spiralin iplerini çekmemeniz gereklidir.[18],[19]

Hormonlu spiral cinsel ilişkiyi etkiler mi?

Hormonlu spiral vajinaya değil rahmin içine yerleştirilir, ne siz ne de partneriniz cinsel ilişki sırasında hormonlu spirali hissedemezsiniz.[1],[19]

Adet kanamalarımı kaydetmem gerekir mi?

Adet kanamalarınızda değişiklik olabileceği için, tüm kanama ve lekelenmelerin kaydedilmesi yararlı olabilir. Bu sizin ve doktorunuzun hormonlu spiralle olan deneyiminizi daha iyi anlamasına destek olur.[20]

Hormonlu spiral takıldıktan hemen sonra neler olur?

Hormonlu spiral çoğu kadına sorunsuz şekilde takılabilir. Bununla birlikte, takılırken veya takıldıktan hemen sonra ağrı ve baş dönmesi hissedebilirsiniz, ancak bunlar hızla geçer. Bu etkiler yarım saat içinde ortadan kalkmazsa, hormonlu spiral doğru şekilde yerleşmemiş olabilir. Doktorunuz sizi kontrol ettiğinde hormonlu spiralinizin çıkartılması veya yerleştirilmesinin gerekip gerekmediğini belirtir. Şiddetli ağrınız olursa veya ağrı birkaç haftadan uzun sürerse doktora başvurmanız gereklidir.[1],[18]

Hormonlu spiralin ucundaki iplikler nedir?

Hormonlu spiralin ucundaki iplikler doktorunuzun spirali çıkartmasını sağlar. Doktorunuz bu iplikleri nasıl kontrol edebileceğinizi size gösterecektir. İplikleri hissetmeniz hormonlu spiralinizin yerinde olduğunu ve etkili doğum kontrolü sağladığını gösterir. İpliklerle ilgili başka sorularınız varsa doktorunuza danışın.[18]

Hormonlu spiral ne kadar sonra etki etmeye başlar?

Hormonlu spiral adet kanamasının başlangıcından itibaren ilk 7 gün içerisinde takıldığında, %99’dan fazla etki sağlar ve 5 yıl süreyle gebeliği engeller. Bununla birlikte, hormonlu spiral takıldıktan sonra güvenli cinsel ilişki için 24 saat beklenmesi önerilir. Hormonlu spiral takıldıktan sonra her gün doğum kontrolü hakkında düşünmek zorunda kalmazsınız.[1],[19]

Hormonlu spiral takıldıktan sonra doktor kontrolüne gitmek gerekir mi?

Hormonlu spiral takıldıktan 6 hafta sonra doktor kontrolüne gitmeniz gerekir. Bu kontrolde doktorunuz sonraki kontrol zamanlarını size söyleyecektir.[18]

Hormonlu spiral adetlerimi etkiler mi? Her ay adet görecek miyim?

Genel olarak, her ay adet kanamasının miktarı ve süresi giderek azalacaktır. Bununla birlikte, hormonlu spiral takıldıktan sonraki ilk 3-6 ay adetlere ek olarak lekelenme veya hafif ara kanamalar olabilir. Bazı kadınlarda bu dönemde kanamada artış veya süresinde uzama da görülebilir, ancak bu kanamanın aynı şekilde devam edeceği anlamına gelmez. Kanamanız eskisinden fazla olmaya devam eder veya hafifledikten sonra tekrar şiddetlenirse doktorunuza danışmanız gereklidir. Bazı kadınlar hormonlu spiral takıldıktan sonra hiç adet görmezler. Atı ay süreyle adet görmez ve gebe kalmış olabileceğinizden endişelenirseniz gebelik testi yapabilirsiniz. Negatif çıkarsa ve başka bir gebelik belirtisi (örneğin, bulantı, halsizlik, göğüslerde dolgunluk) yaşamıyorsanız başka test yapmanıza gerek yoktur. Hormonlu spiral takılı iken aylık adet kanamalarınız durduysa çıkartıldığı zaman tekrar başlaması gerekir.[18],[19]

Hormonlu spiral 5 yıl içerisinde çıkartılabilir mi?

Evet, planlarınız değişirse doktorunuz istediğiniz zaman hormonlu spiralinizi çıkartabilir.[5]

Hormonlu spiral düşebilir mi?

Çok düşük bir olasılık olsa da hormonlu spiralin tamamen düşmesi veya yerinden oynaması mümkündür. Kanamanızın her zamankinden daha fazla olduğunu fark etmeniz hormonlu spiralinizin yerinden oynadığını veya düştüğünü işaret edebilir. Hormonlu spiraliniz düştüyse gebelikten korunamazsınız. Cinsel ilişkiden kaçınmalı, kondom gibi bir bariyer yöntemi kullanmalı ve doktorunuza başvurmalısınız.[18]

Hormonlu spiral nasıl takılır?

Doktorunuzla birlikte hormonlu spiral kullanımına karar verdiyseniz doktorunuz muayene sırasında hormonlu spirali takabilir. Muayenede vajinanın görülmesini sağlayan spekulum isimli bir alet takılarak rahim ağzı bir antiseptikle temizlenir. Daha sonra doktorunuz hormonlu spirali ince, plastik bir tüp yardımıyla rahim içine yerleştirir. Gerektiği durumlarda rahim ağzı bölgesel olarak uyuşturulabilir.[17],[18]

Hormonlu spiral cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlar mı?

Hayır, hormonlu spiral sadece gebelikten korunmak için kullanılır, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için kondom kullanılması gerekir.[1]

Cinsel yolla bulaşan bir hastalık bulaşırsa ne yapmalıyım?

Hormonlu spiral cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz, böyle bir endişeniz oplursa doktorunuza başvurmalısınız.[1],[18]

Hormonlu spiral takılıyken gebe kalınır mı?

Çok nadir olsa da hormonlu spiral takılı iken gebe kalınabilir. Hormonlu spiraliniz varken adet görmemeniz mutlaka gebeliği işaret etmez; adet görmezseniz ve diğer gebelik belirtileri varsa (örneğin, bulantı, halsizlik, göğüslerde dolgunluk) doktorunuza başvurun.[1],[18]

Doğumların arasında hormonlu spiral taktırabilir miyim?

Evet. Doğumların arasında 5 yıl süreyle hormonlu spiral ile korunabilirsiniz. Çocuk istediğiniz zaman hormonlu spiral çıkartılır çıkartılmaz denemelere başlayabilirsiniz.[1]

Çocuk yapmaya karar verirsem ne olacak?

Hormonlu spiral 5 yıl süreyle koruma sağlar, ancak çocuk istiyorsanız istediğiniz zaman doktorunuza başvurarak çıkarttırabilirsiniz. Hormonlu spiral çıkartılır çıkartılmaz denemelere başlayabilirsiniz. Klinik çalışmalarda, çocuk isteyen kadınların çoğu hormonlu spiral çıkartıldıktan sonra 1 yıl içinde gebe kalabilmiştir. Bu oranlar hormonlu spiral kullanmamış olan kadınlarla aynıdır.[1],[18]

Uzmanından
Dinleyin

BENİM İÇİN
EN UYGUN
DOĞUM KONTROL YÖNTEMİ
HANGİSİ?

Referanslar


1.  WHO Family Planning. A Global Handbook for Providers. 2011.
3.  Department of Health South Africa. National Contraception Clinical Guidelines. 2012.
5.  NHS. Your Guide to Contraception. 2012.
17.  Forouhari S, et al. Analgesia and anesthesia during IUD insertion: local anesthetics. Int Elec J Med. 2014;3(1):25-38.
18.  Levonorgestrel salgılayan rahim içi sistem kısa ürün bilgisi ve kullanma talimatı.
19.  Intra-Uterine Devices (IUDs). https://youngwomenshealth.org/2012/08/02/iud/, Erişim tarihi: 21.8.2019.
20.  Bastianelli C, et al. Different bleeding patterns with the use of levonorgestrel ıntrauterine system: are they associated with changes in uterine artery blood flow? BioMed Research International 2014, Article ID 815127.