SIK SORULAN SORULAR

Bazen insan aklındaki soruyu sormaya çekinir, vakit bulamaz veya hangi soruyu soracağını bilemeyebilir. Bu sayfadaki soruların yanıtları bilmeniz gereken pek çok konuyu aydınlatıyor.

DOĞUM KONTROL HAPI

YANITLAR

Bütün haplar aynı mı?

Hayır, doğum kontrol hapları aynı değil, bazı özellikleriyle birbirlerinden farklılaşırlar. Bazı hapların ek avantajları bulunmaktadır. Ayrıca kullanım şekilleri de farklı olabilir. Doğum kontrol hapınızın kullanma talimatında belirtilen kurallara uymanız önemlidir. Haplarınızı belirtildiği şekilde almanız gerekir, çünkü hapları önerilen şekilde kullanmazsanız veya almayı unutursanız etkileri azalır. Hapınızı nasıl kullanmanız gerektiği konusunda sorularınız varsa, doktorunuza danışmayı ihmal etmeyin.[1],[4]

Her ay hapa ara verilen 4 veya 7 günlük sürede cinsel ilişkiye girmek güvenli mi?

Evet, daha önce haplarınızı önerilen şekilde aydıysanız hap almadığınız arada güvenle ilişkiye girebilirsiniz. Ancak bu dönemde ilişkiye girdiyseniz sonraki kutuya önerilen zamanda başlamayı unutmayın ve haplarınızı doğru şekilde kullanın.[1]

Hapı her gün düzenli şekilde unutmadan almak zor mu?

Hapınızı her gün rutin bir şekilde alabileceğiz ve anımsamanızı kolaylaştıracak bir şekilde kullanın. Eğer çok unutkansanız, ara verilmeden alınan hapları kullanmanız yarar sağlayabilir. Bu haplar 21 gün alınıp 7 gün ara verilmek yerine sürekli olarak kullanılır ve böylece rutin bir şekilde alınmaları daha kolay olur.[1]

Doğum kontrol hapının içinde ne var?

Doğum kontrol hapında kullanılan hormonlar doğal kadınlık hormonları olan östrojen ve progesteronun formlarıdır. Bu haplar her iki kadınlık hormonunu farklı miktarlarda içerirler.
Doğum kontrol hapları vücudunuzda gebelik sırasındaki gibi yumurtlama olmasını engel olur, ayrıca rahim ağzındaki mukus tabakasını kalınlaştırarak spermin geçerek yumurtayla buluşmasını engeller.[1]

Adetlerim etkilenecek mi?

Doğum kontrol hapı genellikle adetlerinizin daha düzenli, daha kısa süreli, daha hafif ve daha az ağrılı olmasını sağlar.[1],[4]

Hastaydım ve hapı aldıktan sonra kustum. Hap etkili olacak mı?

Hapı aldıktan sonraki ilk 3-4 saat içinde kusma ve şiddetli ishal etkisini azaltabilir. Her iki durumda da 12 saat içinde bir hap daha almanız gerekir. Zaten hormon içermeyen hapları alıyorsanız tekrar hap içmenize gerek yoktur.[1]

Hap almayı unuttum/ kustum/ ishal oldum. Şimdi ne yapacağım?

Ne yapmanız gerektiğini öğrenmek için buraya tıklayın.[1]

Doğum kontrol hapını her gün aynı saatte mi almalıyım?

Evet, doğum kontrol hapını sabah ya akşamları düzenli bir şekilde almalısınız. Hapınızı almayı unuttuysanız bile 12 saat içinde almanız durumunda etkili olacaktır – ama bunu sık sık tekrarlamamanızı öneririz. Ancak mini hap denen ve sadece progesteron hormonu içeren haplar 3 saatten fazla geciktirilmemelidir.[1]

İki adet arasında ara kanamam oldu. Normal mi?

Doğum kontrol hapına yeni başladığınız ilk birkaç ayda lekelenme şeklinde ara kanamalar olabilir ve genellikle birkaç ay içinde ortadan kalkar. Bu endişelenecek bir durum değildir ve hap kullanımını bırakmanızı gerektirmez – bırakırsanız koruma ortadan kalkar ve hamile kalabilirsiniz. Lekelenmeler uzun süreyle devam ederse doktorunuza danışmalısınız. Adet kanaması gibi fazla miktarda kanamalar çok nadir görülmektedir.[1],[5]

Ek faydaları olan haplar var mı?

Bazı doğum kontrol hapları cilt ve saçları olumlu etkiler; akne, adet öncesi gerginlik ve adet düzensizliklerinde de iyileşme sağlar.[4]

Antibiyotik kullanıyorum, doğum kontrol hapını etkiler mi?

Bazı antibiyotikler ve bazı ilaçlar doğum kontrol hapının etkisini azaltabilir; bu nedenle herhangi bir ilaç alıyorsanız bunu mutlaka doktorunuza söylemelisiniz.[4]

Doğum kontrol hapı kullanıyordum. Ancak bu ay adet görmedim, hamile kalmış olabilir miyim?

Haplarınızı düzenli şekilde kullanıyorsanız gebe kalmış olma olasılığınız çok düşüktür. Doğum kontrol hapı yüksek etkiye sahip bir yöntemdir. Önerilen şekilde kullandıysanız adet görmemeniz hamile olduğunuz anlamına gelmez. Rahim iç yüzeyi çok incelmiş olabilir ve kanamayla atılmayabilir. Doğum kontrol hapı kullanırken 2 ay üst üste adet görmezseniz yeni kutuya başlamadan önce doktorunuza danışmanız önerilir.[1],[4]

Hap ne kadar güvenilir?

Doğum kontrol hapı en güvenli doğum kontrol yöntemlerinden biridir, önerildiği şekilde kullanıldığında %99 oranında çok yüksek koruma sağlar.[4],[5]

Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan nasıl korunmalıyım?

Doğum kontrol hapı cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz, partnerinizin cinsel sağlık durumundan emin değilseniz doğum kontrol hapına ek olarak kondom kullanmanız önerilir.[1]

Doğum kontrol hapının yanı sıra ilaç tedavisi de alıyorum. Doğum kontrol hapı diğer ilaçlardan etkilenir mi?

Antibiyotikler gibi bazı ilaçlar doğum kontrol hapının etkisini azaltabilir; bu nedenle herhangi bir ilaç alıyorsanız bunu mutlaka doktorunuza söylemelisiniz.[4]

Doğum kontrol hapına vücudumu dinlendirmek için ara vermeli miyim?

Hayır, gebe kalmak istemiyorsanız doğum kontrol hapı kullanımına ara vermenize gerek yoktur. Doğum kontrol haplarının uzun yıllar boyunca kullanılması doğurganlığı etkilemez.[1]

Doğum kontrol hapı kullanırsam, kilo alır mıyım?

Önceki ay hormonal bir doğum kontrol yöntemi uygulamadıysanız, hapınızı adetin ilk günü almaya başlayabilirsiniz. Hapı adetin ilk günü aldığınızda etkisi hemen başlayarak, ilk aydan itibaren koruyuculuk sağlar. Hapınızı almayı unutmayacağınız bir saat seçin ve hapınızı her gün, yaklaşık olarak aynı saatte almayı unutmayın. Bunun için hapınızı gece yatarken almanız doğru olur, sabah paketi kontrol eder ve akşam unutmuş olsanız bile sabah hemen alabilirsiniz.[4]

Hap almayı bıraktıktan ne kadar sonra gebe kalabilirim?

Hormonal doğum kontrol yöntemleri kısırlığa neden olmaz. Hormonal doğum kontrol yöntemini ne kadar uzun süreyle kullanırsanız kullanın bıraktığınız zaman doğurganlığınız normal düzeyine döner.[4]

Doğum kontrol hapı sivilce yapar mı?

Aksine bazı modern doğum kontrol hapları cildinizin iyileşmesini sağlar. Hangi doğum kontrol hapının cilt sorunları ve aknenin iyileşmesini sağlayacağı konusunu doktorunuza danışın. Doğum kontrol hapı kullanırken cilt sorunu yaşayacak olursanız doktora danışmanız doğru olur. Doktorunuzla birlikte bulunan çok sayıdaki doğum kontrol hapı arasından sizin için en doğru olanı seçebilirsiniz.[4]

Kullandığım hapı değiştirebilir miyim?

Pek çok farklı doğum kontrol hapı bulunmaktadır ve her birinin hafif farklılıkları bulunur. Bir doğum kontrol hapı size uygun olmazsa, başka pek çok seçenek bulunmaktadır. Ancak, vücudunuzun bir hapa alışması birkaç ay alabilir ve hapınızı çok sık değiştirmeniz doğru hapı bulmanızı engelleyebilir. En doğrusu bu konuyu doktorunuza danışmanızdır.[4]

Doğum kontrol hapı bulantı yapar mı?

Bazı kadınlarda özellikle eski tipte doğum kontrol hapı kullanımda hafif bir bulantı oluşabilir, ancak günümüzde pek çok doğum kontrol hapı tipi bulunmaktadır – modern ve düşük dozlu doğum kontrol hapları arasından size uygun olan seçeneği bulabilirsiniz.[1],[4]

Genç kızlar da doğum kontrol hapı kullanabilir mi?

Doğum kontrol hapı ilk adetten itibaren genç kızlar tarafından da kullanılabilir. Genç yaşta da olsa cinsel ilişkisi olan bir kadın doğum kontrol yöntemi uygulamazsa gebe kalabilir, planlanmayan bir gebelik hayat planlarını alt üst edebilir. İlk kez cinsel ilişkiye girecek olan gençler doktorlarına danışmalıdır. Doktorunuzla bu konuşma sadece ikinizin arasında kalacaktır, başka kimseye anlatılmayacaktır.[4]

Hap almaya ne zaman başlayabilirim?

Önceki ay hormonal bir doğum kontrol yöntemi uygulamadıysanız, hapınızı adetin ilk günü almaya başlayabilirsiniz. Hapı adetin ilk günü aldığınızda etkisi hemen başlayarak, ilk aydan itibaren koruyuculuk sağlar. Hapınızı almayı unutmayacağınız bir saat seçin ve hapınızı her gün, yaklaşık olarak aynı saatte almayı unutmayın. Bunun için hapınızı gece yatarken almanız doğru olur, sabah paketi kontrol eder ve akşam unutmuş olsanız bile sabah hemen alabilirsiniz.[1],[4]

Doğum kontrol hapı cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlar mı?

Doğum kontrol hapı cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz. Partnerinizin cinsel sağlık durumundan emin değilseniz doğum kontrol hapına ek olarak mutlaka kondom kullanmanız önerilir.[1]

Doğum kontrol hapı sürekli olarak her gün alınır mı?

Kullanım hapa göre değişir. Hapların çoğunda 28 gün süren her dönem için 1 paket hap alınması gerekir, yani ayda bir paket kullanılır. Bazı doğum kontrol haplarının 3 ve 6 aylık paketleri de mevcuttur. Bazı haplar her gün sürekli olarak alınır, bu tip haplarda adet kanaması döneminde hormon içermeyen haplar alınmaya devam edilir; bazı haplara ise 7 gün süreyle ara verilir. Hap almadığınız dönemde de gebeliğe karşı koruma devam eder ve adet kanamasına benzer bir kanama oluşur.[4]

Doğum kontrol hapını uzun süre kullanmak gelecekte çocuğum olmasını engeller mi?

Bu konuda büyük çalışmalar yapılmış ve doğum kontrol hapının uzun sürelerle kullanılmış olsa bile bir kadının çocuk sahibi olmasına herhangi bir olumsuz etki ettiği gösterilememiştir.[1],[4]

Herkes doğum kontrol hapı kullanabilir mi?

Herkes doğum kontrol hapı kullanmaya uygun olmayabilir, doktorunuz size kendi tıbbi geçmişiniz ve ailenizin sağlık durumunu sorarak karar verecektir. Geçirdiğiniz tüm hastalık ve ameliyatları anlatın. Doğum kontrol hapı kullanımına engel olabilen durumlar aşağıda yer almaktadır:[4]
  • Aşırı kilo (obezite)
  • Kontrol altında olmayan yüksek tansiyon, kalp-damar, karaciğer ve şeker hastalığı
  • Şiddetli migren

Uzmanından Dinleyin

BENİM İÇİN
EN UYGUN
DOĞUM KONTROL YÖNTEMİ
HANGİSİ?

Referanslar


1.  WHO Family Planning. A Global Handbook for Providers. 2011.
4.  Demir C ve ark. Ed. İtil İM. Oral Kontrasepsiyon Kılavuzu. 2012.
5.  NHS. Your Guide to Contraception. 2012.